Baantjer en de Waal ::: Appie Baantjer en Simon de Waal

Lebowskipublishers.nl - Simondewaal.com - Crimedelacrime.nl - Summercrime.nl

Columns

Schrijven

Datum geplaatst: 29-5-2009

Het gevoel van een schrijver is er een van macht.
Macht over de personages die hij creëert, macht over de loop van het verhaal. Wat maken personages mee, hoe reageren ze en wat voor invloed heeft hun reactie op het verhaal.

Ik ben de afgelopen maanden bezig geweest met het schrijven van een boek met Appie Baantjer. Appie is oud-rechercheur van politie in Amsterdam en heeft 70 boeken geschreven met rechercheur De Cock als hoofdpersoon, zeg maar de Nederlandse ‘Witse’. Want ook van De Cock is een uiterst succesvolle tv-serie gemaakt, waar ik weer vele scenario’s van heb geschreven.

Zo hebben onze wegen elkaar meermalen gekruist en ontstond het idee ooit samen iets te doen. December 2008 begonnen we, en wonderlijk genoeg bleken onze werkwijzen redelijk identiek. We begonnen te schrijven met een goed idee. Meer niet. Geen uitgewerkte karakterschetsen, geen planmatige opzet van het verhaal, geen idee waar we naar toe gingen, eigenlijk.

Maar het werkte wonderwel. Als ik een script schrijf of een boek, dan moet ik eerst een bepaalde ‘klik’ in mijn hoofd hebben voordat ik kan schrijven. Ik kan maanden, soms jaren, met een idee worstelen, maar nog niet beginnen met schrijven. En waarom niet? Geen idee. Maar dan voelt het nog niet goed, op een bepaalde manier. Alsof er nog randvoorwaarden ingevuld moeten worden. Een woordje, een zinnetje. Maar op een wonderlijke dag weet ik ineens: nu kan ik gaan schrijven. Nu heb ik genoeg om de karakters neer te zetten en ze een avontuur te laten beleven. Zo heb ik in mijn vorige column (“Inspiratie”) beschreven, hoe een goed idee al het andere in je hoofd kan verdringen. En vanuit dat idee ga je schrijven.

Toen Appie en ik besloten daadwerkelijk te gaan beginnen (het idee was al van 2001, maar pas 8 jaar later begonnen we daadwerkelijk) gingen we een ochtend zitten. Min of meer het enige waar we het over hadden waren de verschillen die we moesten bedenken. Want het mocht geen nieuwe ‘de Cock’ worden. Die rechercheur was met pensioen. En welk politiebureau we zouden gebruiken als uitvalsbasis voor onze nieuwe helden. Want ook bureau Warmoesstraat (het aloude politiebureau middenin de Rosse Buurt in Amsterdam) was geen optie. Dus kozen we een nieuwe rechercheur en een nieuwe buurt: de Jordaan. Ook een veelbezongen en dus roemruchte volksbuurt in Amsterdam. Een prachtige buurt met prachtige mensen om te gebruiken.

Wat zich in onze samenwerking ook dubbel uitbetaalde, was het feit dat we beiden een recherche-achtergrond hebben. Aan een half woord hebben we genoeg. Toen ik Appie vertelde over een voorval dat ik in mijn werk had meegemaakt, sloeg hij meteen met de vlakke hand op tafel: ‘daar gaan we mee beginnen!’.

Ik hoefde hem niets uit te leggen over sfeer, achtergrond, personages: hij zag het hele tafereeltje zo voor zich. Dat was het startpunt waarvanuit het verhaal zich vervolgens ontrolde. We hadden de Jordaan, geen De Cock, en een plek waar het verhaal begon. Of liever een situatie waarmee het verhaal begon.

Dat was de macht van het idee, de macht over het verhaal. En nu schreef ik heel stoer in de eerste twee zinnen dat de schrijver de macht over het verhaal heeft – maar dat is natuurlijk niet waar. Want gaandeweg nemen de personages de macht van je over. Ze dwingen je tot bepaalde keuzes in je verhaal, want bij jezelf denk je regelmatig: ‘Ja, maar zoiets zou hij nooit doen…’ of ‘Hij is heel slim, dus weet hij dat…’ of ‘Nu zou hij ernstig protesteren, dus dat gaat niet door…’. Appie schreef het eerste hoofdstuk en wist in de eerste pagina al het hele karakter neer te zetten, op een jaloersmakend mooie manier. Met zo’n karakter konden we het hele boek door, dat was meteen duidelijk.

En zo zijn de karakters de ware machthebbers in je verhaal. En misschien is dat wel waar je, na een goed idee, zo lang over na moet denken: wat voor karakter laat ik in dit verhaal opdraven. Want je karakters zijn je helden, je reisgenoten, je lotgenoten. Zij hebben de ware macht in het verhaal. Niet de bedenker ervan.

Home - Columns - Vorige pagina - Top

Verschenen

Baantjer & de Waal: Een Rus in de Jordaan - Appie Baantjer - Simon de Waal

Half mei 2009

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen en nieuwtjes rondom Baantjer en de Waal?